على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

699

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

پ پ ( pe ) ا . پ . سيوم حرف از الفباى پارسى . و اين حرف اگرچه در اعداد جمل نباشد ولى مانند ب دو بشمار آيد چه حساب جمل تعلق مىگيرد بحروف ابجدى كه الفباى تازيان باشد يعنى ابجد هوز حطى كلمن سعفص قرشت ثخذ ظضغ و حرف پ و چ و ژ و گ كه مخصوص پارسيان است خارج از آن مىباشد . و تازيان اين حرف را باى فارسى و باى عجمى نيز مىنامند و در محاورات فارسى گاه اين حرف را به فا بدل مىكنند مانند پارسى و فارسى و سپيد و سفيد و پيل و فيل و گاه به باى ابجد مانند پادشاه و بادشاه . پا ( p ) ا . پ . جزء تحتانى ساق در انسان و بعضى حيوانات و گام و قدم . و نقش قدم . و جزء تحتانى درخت و ميز و صندلى و جز آن و پائين از هر چيزى . و بيخ و اصل و بنياد . و تمكين و استقرار . و تاب و طاقت . و قوت و قدرت . و مكر و حيله . و بهانه . و پاى دامن : پائين دامن . و پاى درخت : بيخ درخت . و پا بستن ف ل . : محبوس شدن . و پا پس داشتن : نفرت داشتن از زن و گاه‌گاه نزديكى كردن با آن . و پا خوردن : فريب خوردن . و مغبون شدن . و پا در زمين آمدن : بسيار افتادن . و گاه گاه افتادن . و پا شدن : برخاستن . و پا كوفتن : شرمسار شدن . و ف م . سخت گرفتن . و پا پس آوردن : ترك كردن . و برگشتن . و واماندن از تعاقب . و منهزم شدن و پادادن : فرستادن و روانه كردن . پاافزار ( p - afz r ) ا . پ . كفش و پاپوش . پاافشار ( p - afc r ) ا . پ . دو تختهء كوچك باندازهء كف پا كه در كارگاه بافندگى و جولاهى نصب كنند و كارگر در هنگام كار چون پاى بر يكى از آنها افشارد نيمى از تارها فرود آيد و چون بر ديگرى بيفشارد نيمى ديگر . پاانداز ( p - and z ) ا . پ . فرشى كه در درگاه اطاق مىگسترانند . و حصيرى كه جهت پاك كردن كنش در اطاق مىاندازند . و پيشكشى كه در جلو پاى مردم بزرگ مىگذارند . پااورنجن ( p - avranjan ) ا . پ . خلخال و حلقه‌اى از طلا يا نقره كه زنان در پاى كنند . پااوژار ( p - avj r ) ا . پ . مر . پاافشار . پاآهو ( p - hu ) ا . پ . باصطلاح بنائى خانهء شش پهلو و مسدس . و خانهء مقرنس گچ‌برى . و كنايه از دنيا . پاب ( p b ) ا . پ . رئيس مذهب عيسويان كه طايفهء كاتوليكى او را خليفهء حضرت عيسى مىدانند . پابرجا ( p - bar - j ) م ف . پ . محكم و ثابت قدم . و دائم و هميشه . و پابرجا بودن ف ل . . محكم و ثابت بودن . پابركاب ( p - be - rek b ) ص و م ف . پ . سواره و راكب . و پا بركاب كردن ف ل . : سوار شدن . پابرنجن ( p - baranjan ) ا . پ . خلخال و پااورنجن .